İzleyerek Öğrenelim

Kan Şekerini Etkileyen Besin Ögeleri Nelerdir?

« Geri

Sorular için tıklayın.

Puan
  • /5
(Değerlendir)

Bu içeriğe reyting vermek için lütfen üye girişi yapın.

Cevap Metnini Oku

Kan Şekerini Etkileyen Besin Ögeleri Nelerdir?

Yiyeceklerimizde bulunan besin ögeleri, kimyasal yapılarına ve vücuttaki işlevlerine göre 6 grupta toplanmıştır. Bunlar; karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler, mineraller ve su’dur. Karbonhidratlar, proteinler veyağların enerjiye katkısı varken, vitaminler, minareler ve suyun enerjiye katkısı yoktur. Dengeli beslenme ilkeleri çerçevesinde günlük enerjinin %55-60’ı karbonhidratlardan, %15-20’si proteinlerden, %25-30’u yağlardan sağlanmalıdır. Tokluk kan glikoz düzeyini etkileyen ve insülin gereksinimini belirleyen temel besin ögesi karbonhidratlardır. Karbonhidratlar, karbonhidrat içeren besinin tüketilmesini takiben 15 dakika içinde kan şekerini yükseltmeye başlar ve yaklaşık 2 saat içinde %100’ü glikoza parçalanır. Öğün öncesi ve öğüne başladıktan 2 saat sonra ölçülen kan şekeri değeri tüketilen karbonhidrat miktarının ve tüketilen besinin kan şekeri üzerindeki etkisini gösterir. O nedenle karbonhidrat içeren besinler bilinmelidir. Karbonhidrat içeren besinler; çay şekeri, bal-reçel-pekmez, meşrubat ve tatlılar gibi şekerli yiyecekler, pirinç, bulgur gibi tahıllar, un, ekmek, makarna gibi unlu yiyecekler, kurubaklagiller, meyveler, havuç, patates, mısırbezelye gibi sebzeler, süt ve yoğurttur. Öğünlerde aynı miktarda karbonhidrat içeren besinlerin tüketilmesi, kan şekeri düzeyini aynı derecede yükseltirler. O nedenle öğünlerde benzer miktarda karbonhidrat tüketmek kan şekeri regülasyonunda önemlidir. Bu yiyeceklerin içerisindeki karbonhidratların kan şekerini etkileme hızları birbirinden farklıdır. Bu nedenle yiyecekler kan şekerini hızlı yükselten karbonhidratlı yiyecekler yani basit karbonhidratlar ve kan şekerini yavaş yükselten karbonhidratlı yiyecekler yanikompleks karbonhidratlar olmak üzere iki gruba ayrılır. Sindirim ve emilimleri hızlı olan basit karbonhidrat içeren yiyecekler; çay şekeri, bal-reçel-pekmez, ve meşrubatlar gibi tatlılardır. Ekmek, pilav, makarna gibi yiyecekler ise düşük posa içeriğine sahipolup kan şekerini basit karbonhidratlı yiyeceklere göre daha yavaş yükseltirler. Ancak sebze ve meyveler, kurubaklagiller, kepekli tahıl ürünleri, bulgur gibi yüksek posa içeriğine sahip olan yiyeceklerin sindirim ve emilimleri dolayısıyla kana karışma hızları daha yavaş olduğu için kan şekerini daha yavaş yükseltirler. Kan şekeri regülasyonu sağlanmasında diyetin yeterli miktarda posa içermesi önemlidir. Posa, yiyeceklerin sindirilemeden atılan kısmıdır. Kan şekerini yavaş yükselmesini sağlar, vucüdun insülin gereksiniminiazaltır, kan yağları düzeyinin yükselmesini önler,tokluk hissinin oluşmasını sağlayarak ağırlık kontrolüne yardımcı olur. Diyetteki posa miktarını arttırmak için; Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek, pirinç pilavı yerine bulgur pilavını tercih edilmek meyvenin suyu yerine kendisini yemek ve hatta mümkünse kabuklu tüketilebilenmeyveleri kabuklu tüketmek, öğünlerde mutlaka sebze ve salataya yer vermek, , haftada 2-3 defa kurubaklagil tüketmek yeterlidir. Yağların ve proteinlerin de karbonhidratlar kadar olmasa da kan şekeri üzerine etkileri vardır. Yağ ve protein içeriği yüksek olan bir öğün mide boşalma hızını yavaşlatabilir ve böylelikle tokluk kan şekeri (2. Saat) yükselmelerini geciktirebilir. Bu nedenle protein ve yağ içeren besinlerin de bilinmesi önemlidir. Proteinler, vücudun büyümesi ve gelişmesi, yıpranan dokuların onarımında önemli görevleri vardır. Diyabet vücudun protein gereksinimini etkilemez. Önerilen miktarlarda alınması gerekir. Ancak diyabete bağlı böbrek komplikasyonları gelişmiş ise diyetle protein alımının sınırlandırılması gerekir. Protein kaynağı olan besinler kırmızı et-tavuk-balık, yumurta, peynir, süt ve süt ürünleridir. Ayrıca fındık-ceviz gibi yağlı tohumlarda protein içerebilmektedir. En yüksek enerji veren besin ögeleri yağlardır. Besinlerle alınan yağ ve kolestrol miktarının fazlalığı şişmanlamaya ve kalpdamar hastalıklarının gelişimine yol açar. Diyetle alınan toplam yağ miktarı ; görünmez yağ, yiyeceklerin içerisine doğal olarak bulunan yağlar r) ve yiyeceklere daha sonra eklediğimiz görünür yağlardan oluşmaktadır. Zeytinyağı, ayçiçek yağı, mısırözü yağı, soya yağı gibi sıvıyağlar, salam, sucuk, sosis gibi işlenmiş etler, kaymak, krema, mayonez gibi soslar, kızartma pişirme yöntemiyle yapılmış yiyecekler, ayçekirdeği, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar yağdan oldukça zengin yiyeceklerdir. Bu yiyeceklerin tüketim sıklığını ve miktarını azaltmak günlük yağ tüketim miktarının azaltılmasında önemlidir.
Yorumlar
  • Henüz yorum yapılmadı.

Bu içeriğe yorum yazmak için lütfen üye girişi yapın.